Uniwersytet Jagielloński
Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej

Zakład Hydrologii

30-387 Kraków, ul. Gronostajowa 7

1970 - 2020
50 lat Zakładu Hydrologii

  Skład osobowy

  Historia

  Byli wśród nas


  Projekty

  Publikacje


  Z życia Zakładu

  Ogłoszenia

  Pliki do pobrania

mgr
Jerzy Dynowski
(1924-2010)

Mgr Jerzy Dynowski-Balcer - urodził się 25 lipca 1924 r. w Pruchniku (ok. 20 km na południe od Jarosławia) w rodzinie nauczycielskiej. Sześć klas szkoły powszechnej ukończył w Nadwórnej (obecnie Ukraina), po czym w 1936 r. rozpoczął naukę w gimnazjum. W tym samym roku stracił ojca i w celu utrzymania rodziny zaczął podejmować prace jako robotnik najemny. Szkoły średniej (radzieckiej) nie ukończył z powodu wybuchu wojny radziecko-niemieckiej w 1941 r. Po utworzeniu Wojska Polskiego wstąpił w jego szeregi w 1944 r. i służył w 1 pułku artylerii I Dywizji im. Tadeusza Kościuszki, skąd - po zakończeniu wojny - został zdemobilizowany jako niezdolny do służby z powodu kontuzji. Po zdemobilizowaniu, wyjechał w 1946 r. na Ziemie Odzyskane i zaczął uczęszczać do Liceum Pedagogicznego w Głogówku, gdzie złożył egzamin dojrzałości. Po maturze, w 1948 r. rozpoczął studia w Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracę magisterską pt. "Charakterystyka hydrograficzna dorzecza górnej i środkowej Szreniawy" napisał pod kierunkiem prof. Mieczysława Klimaszewskiego na podstawie badań terenowych przeprowadzonych w 1951 r. Zarówno praca, jak i egzamin ostateczny oraz pisemna praca końcowa ("Układy sieci rzecznej i ich pochodzenie") zostały ocenione na ocenę bardzo dobrą. Będąc na ostatnim roku studiów, został zatrudniony jako młodszy asystent w Katedrze Geografii Fizycznej Instytutu Geografii UJ. Studia ukończył w 1952 r. i w maju tego samego roku ożenił się z Ireną Meyer - ówczesną studentką geografii. W roku akademickim 1956/57 zatrudniony był także jako w charakterze asystenta na Wydziale Zaocznym Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Krakowie.

Już na początku lat 60. XX wieku, Jerzy Dynowski był zaangażowany w organizację laboratorium hydrochemicznego, które formalnie zaczęło istnieć po powołaniu do życia w 1971 r. Zakładu Hydrografii. Był to czas, kiedy w Instytucie Geografii zachodziły liczne zmiany instytucjonalne, tworzyły się nowe zakłady i pracownie. Laboratorium było miejscem pracy J. Dynowskiego przez prawie 40 lat - do 1991 r. - tj. do czasu przejścia na emeryturę. Istnienie Laboratorium, którego J. Dynowski był kierownikiem, umożliwiało zarówno pracownikom Instytutu, jak i studentom, prowadzenie badań nad chemizmem wód - początkowo gruntowych, zaś z czasem także powierzchniowych. J. Dynowski pełnił wielokrotnie funkcję opiekuna grup studenckich podczas ćwiczeń terenowych (tzw. praktyk hydrograficznych). Jest autorem regionalnych opracowań hydrograficznych, współautorem opracowań dydaktycznych i metodycznych z zakresu hydrochemii i hydrografii. Łącznie opublikował ok. 20 prac. Na szczególną uwagę zasługuje opracowanie pt. Stosunki wodne obszaru miasta Krakowa (1974), w którym została przedstawiona m.in. sieć rzeczna miasta, zanalizowana dynamika stanów wody, przepływów, temperatury wody oraz materiału unoszonego. Oceniono także stopień zanieczyszczenia wód Wisły. Załącznikiem do opracowania była mapa hydrograficzna Krakowa, która została w 1988 r. włączona do Atlasu Miasta Krakowa. Charakterystyka hydrograficzna Krakowa opracowana przez J. Dynowskiego w latach 90. XX jest bardzo pomocna jako materiał porównawczy w analizach odnoszących się do przemian stosunków wodnych na terenie dużego miasta. Wśród innych artykułów poświęconych zagadnieniom regionalnym wyróżniają się charakterystyki hydrograficzne zlewni Białej i Czarnej Wisełki (1961) oraz zlewni Budzisza (1963) a także charakterystyka hydrochemiczna wód gruntowych wyżyn Krakowskiej i Miechowskiej (1974, współautorka Elżbieta Zbadyńska).

Pod koniec lat 50. XX wieku, Jerzy Dynowski wraz z Ireną Dynowską opublikowali skrypt uniwersytecki pt. Ćwiczenia hydrograficzne (1958). Był to prawdopodobnie pierwszy lub jeden z pierwszych skryptów hydrograficznych, jakie ukazały się w Polsce. Sześć lat później ukazał się kolejny - pt. Ćwiczenia z hydrografii dla geografów (1964), zaś dwa lata po powstaniu Zakładu Hydrografii, powstał następny skrypt pt. Analiza chemiczna wód. Skrypt dla geografów (1974, współautorka Alicja Tlałka). Zarówno Ćwiczenia... jak również Analiza... były wielokrotnie wznawiane i służyły jako pomoc dydaktyczna wielu pokoleniom geografów.

Jerzy Dynowski zmarł 3 marca 2010 r. w Krakowie po kilkumiesięcznej, ciężkiej chorobie, w wieku 86 lat. Został pochowany na cmentarzu w Batowicach w grobowcu rodzinnym, w którym spoczywa m.in. prof. Irena Dynowska (1929-1995). Zapamiętamy Go jako człowieka uczynnego, przyjacielskiego, o bardzo specyficznym poczuciu humoru, współtwórcę i organizatora hydrochemicznego warsztatu badawczego w okresie powojennym.

©IGiGP UJ